خواب چند مرحله ای یا خواب چند فازی چیست؟

سیکل های مختلف خواب را امتحان کنید!

0 176

تعریف خواب چند مرحله ای یا چند فازی: خواب چند مرحله ای شامل چندین دوره خواب کوتاه است که به آن خواب چندفازی هم می گویند و شامل یک دوره طولانی تر خواب که چند ساعت طول می کشد و چرت های کوتاه  20 دقیقه ای در طول روز است.

خواب چند مرحله ای چه نوع خوابی است؟

اکثر کارشناسان خواب توصیه می کنند که بهتر است خواب بین 7 تا 9 ساعت در شب باشد. اما برخی از مردم به دلیل سبک زندگی شان نمی توانند این مدت زمان طولانی را در خواب بگذرانند. خواب چند مرحله ای روند جدیدی است که دوره های خواب بسیار کوتاه تر را در طول روز و شب پخش می کند.

خواب تک مرحله ای یا خواب مونوفازی (یک مرحله خواب 6 تا 9 ساعته) و خواب دو مرحله ای (دو مرحله خواب 3 تا 4 ساعته) از نظر تاریخی برای انسان معمول و از نظر زیستی طبیعی تر هستند. تحقیقات نشان داده است که هر دو نوع روال خواب می تواند با معماری خواب سازگار باشد.

در عوض کسانی که عادت دارند چند فازی بخوابند در کل بین 2 تا 7 ساعت از شبانه روز را در خواب می گذرانند. این افراد یک دوره طولانی تر خواب شب که چند ساعت طول می کشد همراه با چرت های کوتاه  20 دقیقه ای که در طول روز جایگزین می کنند. طرفداران خواب چند مرحله ای اعتقاد دارند بدن با عادت کردن به این نوع خواب سریع تر وارد مرحله خواب رِم می شود و این کار نیاز بدن به خواب را در زمان کمتری برآورده می کند.

تفاوت خواب چند مرحله ای با خواب منقطع چیست؟

الگوهای خواب چند مرحله ای ممکن است شبیه اختلالات ریتم خواب غیر 24 ساعته یا اختلال ریتم خواب و بیداری نامنظم باشد. با این وجود خواب چند مرحله ای اختلال به حساب نمی آید زیرا متخصصان خواب چند مرحله ای برای افزایش بازدهی، خواب خود را محدود می کنند، در حالی که مبتلایان به اختلالات خواب اراده ای روی این کار ندارند.

در عمل خواب چند مرحله ای ممکن است بیشتر شبیه سندرم خواب ناکافی باشد (که به آن سندرم خواب ناکافی رفتاری نیز می گویند) که در آن افراد به طور عمدی خواب خود را به منظور گذراندن زمان بیشتری برای انجام کارهای دیگر مانند بازی های ویدیویی، کار کردن یا ورزش کردن محدود می کنند.

آیا خواب چند مرحله ای طبیعی است؟

به گفته اکثر دانشمندان خواب انسان به طور طبیعی چندفازی نیست زیرا ما برای تجربه کردن همه مراحل لازم در طول خواب به دوره خواب طولانی تری نیاز داریم. اما انسان گاهی اوقات می تواند برای تطبیق با محیط از خواب چند فازی استفاده کند. مثلا سربازان، ملبانان قایق بادبانی در اقیانوس، فضانوردان در مأموریت های فضایی و نیروهای ویژه نظامی معمولا عادت دارند چندفازی بخوابند.

بر خلاف انسان، جوندگان به طور طبیعی خوابشان چند مرحله ای است و به جای یک یا دو دوره طولانی خواب برای مدت های کوتاه کوتاه می خوابند.

آیا خواب چند مرحله ای بی خطر است؟

علاقه مندان به خواب چند مرحله ای برای این کار خیلی تمرین می کنند. با این حال اثرات سندرم خواب ناکافی نشان می دهد که محدود کردن خواب به صورت عمدی می تواند اثرات نامطلوب شدیدی داشته باشد.

عوارض خواب چند فازی شامل خستگی بیش از حد در روز، افزایش خطر تصادفات وسایل نقلیه و سوانح محل کار، اختلال عملکرد غدد درون ریز و متابولیک در طولانی مدت و کاهش پاسخ ایمنی بدن است.

خواب چند مرحله ای یا خواب چند فازی چیست؟

سیکل خواب مونوفازیک (یک مرحله ای)

این سیکل استاندارد خواب است که بین 7 تا 9 ساعت در شب است. مزایای آن این است که بسیار مرتب است و با توجه به ساعت کاری متداول منعطف است. در صورت کم خوابی با این سیکل خواب به راحتی کمبود خواب جبران می شود.

از معایب آن می توان به طولانی بودن و وقتی که در خواب تلف می شود است و برای افرادی که کار شیفتی می کنند مناسب نیست. مناسب برای شغل هایی است که امکان چرت زدن بین کار را ندارند و افرادی که ساعت کار معمولی 8 ساعته دارند است.

سیکل خواب بایوفازیک (دو مرحله ای)

دو مرحله ای خوابیدن نیز عملی است. یعنی 5 تا 6 ساعت در شب می خوابید و یک چرت کوتاه هم در طول روز می زنید. از فواید آن می توان به تقویت حافظه و یادگیری ناشی از خواب بین روز اشاره کرد.

همچنین اگر دو مرحله ای خوابیدن عادت شود، به تقویت عروق و کاهش استرس کمک می کند. این روش می تواند برای روزهایی که خستگی کشیده ایم و نیاز به جبران خواب داریم مفید باشد. این روش را کسانی امتحان کنند که اگر بین روز بخوابند مشکلی برای خواب شب پیدا نمی کنند. جالب است بدانید خواب دومرحله ای در برخی کشورهای امریکای جنوبی و مدیترانه ای رایج است.

حتی در بعضی روستاها و شهرستان های ایران هم هنوز مردم دو مرحله ای می خوابند. خواب دو مرحله ای برای کسانی که مشکل بی خوابی دارند یا دچار جت لگ (پرواززدگی) شده اند توصیه نمی شود.

سیکل خواب Everyman

شامل 3 ساعت و نیم خواب در شب و چند چرت 20 دقیقه ای در طول روز است. مشکل اینجاست که با این روش در روز نیاز به چرت زدن دارید و کمترین زمان خوابیدن در روز فقط 4 ساعت و نیم است. این سیکل نسبت به سیکل اوبرمن بیداری بیشتری دارد و چرت های آن فقط 20 دقیقه وقتمان را می گیرد.

سیکل خواب دایمکسیون

شامل 4 چرت 30 دقیقه ای در طول روز و در کل 2 ساعت خواب است. سازگار شدن با این سیکل دشوار است. چرت های نیم ساعته برای برنامه ریزی خیلی مناسب نیست. بیشترین ساعت بیداری در میان سیکل های خواب را دارد و دوره های بیداری 6 ساعته دارد. این نوع خواب مناسب کسانی است که از نظر ژنتیکی (ژن DEC2) زیاد به خواب نیاز ندارند.

سیکل خواب اوبرمن

شامل 6 تا 8 چرت با فواصل مساوی در هر روز است. با اینکه سازگار شدن با این سیکل خواب خیلی سخت است ولی زمانی که عادت شد هر جا که اراده کنید خوابتان می برد. این روش خواب مناسب کسانی است که بیش از 3.5 ساعت در روز فعالیت ندارند و کسانی که می توانند از برنامه غیر منعطف پیروی کنند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.