هیپنوپدیا چیست؟ آیا یادگیری در خواب واقعیت دارد؟

آموزش در خواب واقعیت دارد یا نه؟

0 134

کسانی که خیلی سرشان شلوغ است و زیاد از حد کار می کنند، معمولاً خواب را چیزی جز وقت تلف کردن نمی دانند. اگر می توانیم وقتی بیدار هستیم همزمان چند کار را با هم انجام دهیم، پس چرا وقتی خواب هستیم نتوانیم آنچه می خواهیم به ذهنمان آموزش دهیم؟ آیا هیپنوپدیا یا یادگیری در خواب واقعیت دارد؟

این سؤال باعث می شود که بسیاری از افراد به این فکر بیفتند که آیا می توانند در هنگام خواب نیز چیزی یاد بگیرند یا خیر. شاید شما هم بارها آگهی های آموزش زبان انگلیسی در خواب را دیده باشد. اما آیا آموزش و یادگیری در خواب ممکن است؟

برای ده ها سال است که کسب و کارهای مختلف به امید آموزش و انتقال دانش یا حداقل ایجاد تغییری در نگرش یا عادت های مردم برنامه هایی ضبط می کنند تا در حین خواب گوش کنند و مطلب جدیدی در خواب یاد بگیرید. اما تحقیقات علمی کمی در مورد یادگیری در خواب انجام شده است.

هیپنوپدیا (Hypnopaedia) به معنای یادگیری در خواب است. در اواسط قرن بیستم بود که محققان به نتایج مثبتی درباره یادگیری در خواب رسیدند تا بیشتر در این باره به مردم توضیح دهند. در رمان های ویران شهر ” دنیای قشنگ نو” اثر آلدوس هاکسلی و رمان “پرتقال کوکی” اثر آنتونی برجس نقش ایفا کرد و با شستشوی مغزی، مهندسی ژنتیک و از میان بردن رنج‌های غیرضروری همراه بود. طرفداران یادگیری در خواب بیشتر انتشارات هایی بودند که دوست داشتند برنامه های آموزشی ضبط شده خود را به فروش برسانند و امروزه تنها پیشرفت حاصل در این محتواها این بوده که اکثر این صوت ها صرفا دیجیتال شده است.

طبق شواهد محدودی ممکن است بتوان در خواب مطالب حفظی را یاد گرفت. همچنین می توان در خواب به محرک های ساده ای پاسخ داد. روانشناسان توانستند به گروهی از افراد مورد آزمایش یاد بدهند که در پاسخ به سرنخ های صوتی، در خواب بینی خود را بالا بکشند. بو کردن و شنیدن صداهای ساده که جزو فرایندهای اولیه مغز است در خواب امکان پذیر است و مهم نیست که در چه مرحله ای از چرخه خواب قرار داشته باشید، اگرچه به نظر می رسد طبق این آزمایش در طول خواب رِم تاثیرگذاری بو و صدا بیشتر بوده است.

دانشمندان با گرقتن اسکن مغزی از داوطلبان یادگیری در خواب را مورد بررسی قرار دادند تا یادگیری آنها را در خواب و بیداری با هم مقایسه کنند. با پخش صداهایی به صورت تصادفی بیا با الگوهایی جداگانه خاص به نتایج جالبی دست یافتند. در این آزمایش مشخص شد کسانی که خواب بودند، هیچ فعالیت مغزی برای تشخیص شباهت صداها نداشتند اما آنهایی که بیدار بودند به راحتی الگوهای صدا را تشخیص می دادند. به این نتیجه رسیدند که با این که مغز انسان می‌تواند هنگام خواب صداها را دریافت و ثبت کند اما کمکی به درک و یادگیری شان در خواب نمی کند.

پیش از این مطالعات در مورد هیپنوپدیا نشان داده بودند که مغز انسان نمی‌تواند اطلاعاتی که هنگام خواب می‌شنود را درک کند. اما در پژوهش های جدید دانشمندان با استفاده از روشی تصویربرداری عصبی مگنتوانسفالوگرافی نشان دادند با این که مغز هنگام خواب می توانند صداها را دریافت کند اما معنی حرف ها را نمی فهمد.

دانشمندان فرانسوی در تحقیقاتی اخیراً نشان دادند كه انسان ها می توانند در خواب كلماتی كه برای آنها گفته می شود را پردازش كنند و به آن پاسخ دهند. این که آیا این پردازش به معنای فهمیدن و درک آن است هنوز مورد بحث است اما به احتمال زیاد اینگونه نیست. یکی از محققان به مطبوعات گفت که به نظر او این پردازش قشر جلوی مغز را دور می زند. زیرا وقتی آنها بیدار می شدند دیگر نمی توانستند کلماتی را که برایشان گفته شده بود را به یاد بیاورند بنابراین این واکنش مغزی در خواب به منزله یادگیری در خواب نیست. اما یادگیری در خواب هنوز برای دانشمندان مبحث جالبی است.

آیا حل مسئله در خواب واقعیت دارد؟

شواهدی وجود دارد که نشان می دهد اگر فکر کردن به مساله ای سخت با خوابیدن متوقف شود، روند فکر کردن در خواب ادامه پیدا می کند و می توانیم راحت تر آن را حل کنیم. فکر کردن به یک مساله سخت (ریاضی، منطق یا هر دغدغه دیگری) در طول روز با خوابیدن در شب پردازش می شود. هنوز مشخص نیست که کدام مرحله از خواب (البته در صورت وجود) بیشترین تأثیر را روی یادگیری در خواب (هیپنوپدیا) دارد.

هیپنوپدیا چیست؟ آیا یادگیری در خواب واقعیت دارد؟

این قضیه فقط به یادگیری ذهنی محدود نیست. تمرینات بدنی مانند تمرین موسیقی، رقص و ورزش باعث می شود تا افراد حداقل یک روز پس از جلسه تمرینی به پیشرفت خود ادامه دهند. مدت هاست که این موضوع شناخته شده است، تحقیقات اخیر تأیید می کند که خواب نقش مهمی در ادامه روند یادگیری و تثبیت مطالب دارد.

محققان دانشگاه نورتوسترن دریافتند که خواب بین روز 90 دقیقه ای می تواند به تثبیت یادگیری کمک کند. آنها سعی کردند مطالب جدیدی را از نظر ذهنی و جسمی  به مردم یاد دهند و سپس اندازه گرفتند که مهارت ها و دانش جدید تا چه حد برایشان جا افتاده است. کسانی که بعد از یادگیری مباحث جدید در آزمایشگاه خوابیده بودند، بعدا تسلط بیشتری روی موضوع نشان دادند.

آزمایش‌ها نشان داد که پیانیست هایی که ملودی های جدید یاد گرفته اند اگر همان موسیقی هنگام خواب برایشان پخش می شدد، می توانستند آنها را بهتر به خاطر بیاورند. اما حواستان باشد که این به معنی یادگیری در خواب نیست اما خواب کمک خوبی به کل فرایند یادگیری می کند.

سخن پایانی پیژامه

هیپنوپدیا یا یادگیری در خواب این روزها خیلی طرفدار پیدا کرده است. خصوصا کسانی که دوست دارند بدون زحمت و در خواب زبان و درس یاد بگیرند به دنبال این روش هستند. یادگیری در خواب ثابت نشده است اما دانشمندان ثابت کرده اند که خواب کمک زیادی به تثبیت مطالب یادگرفته شده می کند. همچنین خوابیدن کمک می کند بتوانیم مسائلی که به آن فکر می کردیم را در خواب حل کنیم. در نتیجه مغز موقع خواب می تواند صداها را دریافت کند اما معنی حرف ها را نمی فهمد و یادگیری از طریق شنیدن صدا در خواب واقعیت ندارد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.