تیپ شخصیت زمانی یا کرونوتایپ شما چیست؟

ارتباط تیپ شخصیت زمانی با نحوه خوابیدن افراد!

6 383

اصطلاح کرونوتایپ یا تیپ شخصیت زمانی ممکن است فانتزی به نظر بیاید؛ اما آیا شما میتوانید بگویید که یک پرنده ی بامدادی هستید یا یک جغد شب؟ در جانورشناسی واژه ی تیپ شخصیت زمانی به زمان خواب و فعالت های منظم یک جانور بر می گردد. به عنوان مثال حیوانات شب زی در شب فعال هستند. در حالی که انسان ها جانورانی روزگرد هستند که روزها مشغول فعالیت و شب ها خواب هستند.

مهم است که بدانید تیپ شخصیت زمانی شما به چیزی بیش از زمان بیدار شدن و به خواب رفتن شما برمی گردد. این گاه شمار طبیعی بدن شما برای فعالیت های اولیه ی گوناگونی است که شما در طول روز انجام می دهید. از قبیل: خوردن خوابیدن و فعالیت جنسی

اگر شما یک جغد شب هستید اکنون جوابی برای احساس ناهماهنگی تان با جامعه دارید. پس پیژامه را همراهی کنید تا بیشتر درمورد تیپ شخصیت زمانی بیاموزید؛ مثلا تیپ شخصیت زمانی چگونه عمل می کنند و چگونه تیپ شخصیت زمانی مخصوص به خودتان را به جای آنکه علیه شما عمل کند در خدمت بگیرید!

انواع تیپ شخصیت زمانی چگونه عمل میکنند؟

انواع تیپ شخصیت زمانی منشا ژنتیکی دارند و به طور خاص با ژن per3 شما پیوسته اند. تیپ شخصیت زمانی شما با ریتم شبانه روزی و ساعت درونی تان گره خورده است. پرندگان بامدادی ژن Per3 بلندتری دارند در حای که طول این ژن در جغدهای شب کوتاه تر است.

علاوه بر ساعات بیدار شدن و به خواب رفتن طول ژن PER3 شما نیز میزان خواب مورد نیازتان را به شما گوشزد میکند. پرندگان بامدادی به خواب بیشتری احتیاج دارند درحالی که جغدهای شب کمتر می خوابند. پرندگان بامدادی و جغدهای شب اسم دسته های بزرگی (در طبقه بندی انواع زمانی) هستند. ولی تنها این دو دسته بندی نیستند. برخی پژوهشگران خواب بر سر اینکه چهار نوع اصلی کرونوتایپ به جای دو نوع وجود دارد مجادله می کنند.

کرونوتایپ زمانی خرس

خوابیدن و بیدار شدن خرس ها (نام دسته ای از چهار قطب نوع کرونوتایپ) مطابق با خورشید است. آن ها در طی روز بیشترین میزان انرژی را احساس می کنند و مشکلی برای خوابیدن در شب ندارند. نقطه ی اوج بهره وری آن ها در میان روز اتفاق می افتد و با کاهش فعالیت در بعد از ظهر پایین می آید.

کرونوتایپ خرس ها نماینده ی 50% از جمعیت جهان هستند.

کرونوتایپ زمانی گرگ

گرگ ها (که همچنین به جغدهای شب شهرت دارند) دیرتر از بقیه می خوابند و دیرتر از خواب بیدار می شوند. نقطه ی اوج بهره وری آن ها در نیم روز و عصر اتفاق می افتد (پس از اینکه هر کس دیگری کنار کشیده است). گرگ ها 15 تا 20 درصد از جمعیت را شامل میشوند.

کرونوتایپ زمانی شیر

شیرها (معروف به پرندگان بامدادی) صبح زود از خواب بیدار می شوند و بیشترین بهره وریشان صبح تا قبل از ظهر است. بنابراین طبیعتا آن ها عصر خسته هستند و زود به خواب می روند. شیرها نماینده ی 15تا 20 درصد از جمعیت هستند.

کرونوتایپ زمانی دلفین

دلفین ها خواب سبکی دارند و به همین علت مکررا در نیمه شب از خواب بلند میشوند و به سختی از یک روال خواب منظم پیروی میکنند؛ بیشترین بهره وری دلفین ها از نیم روز تا اوایل بعد از ظهر است. دلفین ها 10 درصد از جمعیت را به نمایش می گذارند.

دکتر میشل بروس محقق خواب تئوری در کتاب (the power of when) سال 2016، تئوری چهار تیپ شخصیت زمانی را به شهرت رساند. با این وجود محققان روسی در سال 2015 به یافته هایی مشابه دست پیدا کرده بودند.

انواع تیپ شخصیت زمانی و اختلالات خواب

بعضی از مردم چکاوک های صبحگاهی اند. آن ها صبح زود از خواب بلند می شوند و بیشتر در صبح فعال هستند. دیگران جغدهای شب هستند آن ها دیروقت می خوابند و عصر و شب فعال ترند.

افرادی نیز در قطب های دیگر این انواع تیپ شخصیت زمانی هستند. آن ها گونه ی دیگری از کسانی هستند که صبح زود برمی خیزند اما تا نیم روز فعال نیستند. جغدهای شب به بیشتر خوابیدن در آخر هفته ها گرایش دارند. ظاهرا آن ها در طول هفته به دلیل به نیاز به هماهنگی با برنامه های کاری و مدرسه خواب کافی نداشته و در زمان تعطیلات و آخر هفته به جبران کمبود خواب خود میپردازند.

زمانی که این گونه گرایش ها بسیار قوی بوده و در زندگی روزانه ی فرد دخالت کند میتوان گفت که فرد اختلال ریتم خواب شبانه روزی دارد. دو تا از معمول ترین مدل های اختلال خواب که برای این گونه افراد پیش میآید در زیر آمده است.

  • سندرم فاز پیشرفته خواب Advanced sleep phase syndrome) ASPS)
    کسانی را با ریتم خواب شبانه روزی بسیار زودتر از موعد توصیف می کند. این پرندگان بامدادی افراطی حدود ساعت 7 عصر خسته شده و ساعت 2 صبح از خواب بیدار می شوند.
  • سندرم فاز خواب به تاخیر افتاده Delayed sleep phase syndrome) DSPS)
    افرادی را در جهت مخالف طیف شبانه روزی قبلی توصیف می کند که بسیار دیرتر از دیگران خسته و بیدار می شوند.

در هیچ کدام از این سناریوها مساله مشکل در خوابیدن نیست بلکه مشکلی است که در عملکرد روزانه و تندرستی آن ها ایجاد میکند. آن ها اغلب مجبورند برای شرکت در وظایف کاری و اجتماعی خوابشان را کوتاه کنند یا اینکه نگران داشتن بیماری بیخوابی هستند زیرا نمی توانند وقتی که دیگران خوابند بخوابند!

اگر شما خودتان به تنهایی بدون هیچ کنش متقابلی با دیگران زندگی می کردید با نوع کرونوتایپ تان مشکلی نداشتید. بحران زمانی اتفاق می افتد که شما مجبور به زندگی و کار با دیگران هستید.

حتی بدون اختلالاتی نظیر ASPS و DSPS اشخاص (مخصوصا جغدهای شب) باید خود را جوری تطبیق دهند که سر ساعتی که کارفرمایشان می خواهد سر کار باشند. هنگامی که فعالیت های اجتماعی با دیگران زمان بندی می شود می تواند مرتبط یا کاملا بی ارتباط با ساعات اوج انرژی آن ها باشد. این عدم ارتباط هماهنگی جت لگ اجتماعی (social jet lag) نامیده می شود. برخلاف عقب ماندگی در یک جت واقعی نوع اجتماعی آن مزمن است.

تغییر دادن نوع تیپ شخصیت زمانی

آیا شما می توانید از یک چکاوک بامدادی به جغد شب یا برعکس تغییر کنید؟ جواب این سوال منفی است! زیرا واقعا شما نمی توانید این تغییر را داشته باشید چرا که انتخاب بنیادین زیستی درمورد نوع تیپ شخصیت زمانی است که آن را مشخص می کند.

به مرور زمان بدن شما از نظر نوع تیپ شخصیت زمانی ممکن است تغییر کند. بسیاری از مردم شاهد تمایل به سحرخیزی با افزایش سن هستند. اما شما نمی توانید تغییری را به خود تحمیل کرده یا این روند را شتاب دهید.

شما می توانید برای تنظیم ساعت خواب شبانه روزی خود کارهایی مانند استفاده از نوردهی روشن انجام دهید یا از یک مکمل ملاتونین برای کمک به سریعتر به خواب رفتن استفاده کنید. اما احتمالا این راه حل مناسبی برای طولانی مدت نیست و بهتر است با یک دکتر صحبت کنید؛ در این مورد اکثر پزشکان به شما خواهند گفت که برای مدت طولانی از دارو استفاده نکنید مگر اینکه ضروری باشد.

با اینکه همه ی ما در سنین نوجوانی شاهد تغییرات خواب شبانه روزی هستیم در جوانی ریتم خواب شبانه روزی ما تاخیر پیدا می کند. متاسفانه این جابه جایی با مسئولیت های تحصیلی و فوق برنامه ای مصادف می شود مثلا ساعت شروع مدرسه که بسیار زودهنگام است.

بسیاری از محققان خواب به منظور خنثی کردن تاثیرات منفی ای که کم خوابی بر روی سلامت روانی اجتماعی و جسمانی نوجوانان برجا می گذارد از به تاخیر انداختن ساعت شروع مدارس دفاع کرده اند.

زندگی کردن با نوع شخصیت زمانی خود

رفتارهای مربوط به نوع کرونوتایپ تنها در زمان های خوابیدن مشاهده نمی شود بلکه در میزان و فعالیت و هشیاری در زمان های بیداری نیز تاثیر می گذارد. نوع تیپ شخصیت زمانی شما حتی دمای بدن، سطح کورتیزول سرم و فشار خون را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. برای مثال چکاوک های بامدادی اوج دمای شبانه روزی بدن را زودتر از جغدهای شب تجربه می کنند.

ما در دنیای پرندگان بامدادی زندگی میکنیم، مردم سحرخیزان را افرادی بلندهمت و زرنگ می دانند درحالیکه جغدهای شب تنبل شناخته می شوند. ملاقات های مهم برای ساعات اولیه ی صبح زمان بندی می شوند و ادارات و مدارس از شما توقع دارند که صبح زود آنجا باشید.علی رغم این تسلی خاطری برای جغدهای شب وجود دارد .

  • طبق مطالعات انجام گرفته در سال 1998 جغدهای شب معمولا میزان درآمد بیشتری نسبت به پرندگان بامدادی دارند.
  • مطالعه ای در سال 1999 کشف کرد که جغدهای شب درواقع باهوش ترند(حتی زمانی که این ازمایش صبح صورت گرفت).
  • جغدهای شب فعالیت جنسی بیشتری دارند.( احتمالا به این دلیل که فعالیت جنسی به عنوان یک فعالیت شبانه در ذهن ما تداعی می شود.)
  • جغدهای شب کافئین را بهتر تحمل می کنند و خواب شبانه ی آن ها کمتر به وسیله ی کافئین مصرف شده در طول روز مختل می شود.
  • جغدهای شب حتی در بازی بیس بال نیز بهتر عمل می کنند.

با این وجود در این افراد احتمال درگیری با سو مصرف مواد نظیر الکل و استعمال دخانیات بیشتر است و معمولا ناشادترند. محققان این احتمال را می دهند که این به دلیل عقب ماندگی از جت لگ اجتماعی می باشد که از آن رنج میبرند.

چگونه تیپ شخصیت زمانی خود را به کار بیاندازید

نوع زمانی شما چرخه ی طبیعی خواب و بیداری بدن شماست. اگر سعی کنید برخلاف آن عمل کنید نه تنها خوابیدن در شب و بیدار ماندن در طول روز برایتان سخت تر خواهد بود بلکه خواب مختل شده ای را تجربه خواهید کرد.

به جای جنگیدن با نوع کرونوتایپ خود، کار با آن را بیاموزید. وقتی خسته اید به جای وادار کردن خودتان به بیشتر بیدار ماندن یا زودتر به تخت خواب رفتن برطبق تیپ شخصیتی خود پیش بروید.

مهمترین ملاقات هایتان را در زمان های اوج بهره وریتان زمان بندی کنید. انجام فعالیت های مفرح برای پیوستن به دوستان و خانواده تان را در ساعاتی که برایتان بهتر است پیشنهاد دهید و مهمتر از همه درمورد نوع کرونوتایپ تان به خود سخت نگیرید.

چه یک پرنده ی بامدادی باشید چه جغد شب، ارزش انسانی شما دگرگون نمی شود. این مسئله تنها چرخه ی خواب و بیداری طبیعی بدن شما را توضیح میدهد. اگر دوست دارید که برنامه ی روتین روزانه تان را بر اساس نوع زمانیتان برنامه ریزی کنید جدول زیر میتواند به شما کمک کند. این جدول بر اساس پژوهش دکتر میشل بروس جمع آوری و آماده شده است.

روال ایده ال خواب برای هر دسته از افراد

انواع تیپ شخصیت زمانی چگونه عمل میکنند؟

طبق یافته های روان شناس و محقق خواب دکتر میشل بروس چهار نوع زمانی یا ساعت درونی متفاوت وجود دارد. وی ان ها را در چهار دسته ی زیر طبقه بندی کرده است.

بهترین حالت خواب برای تیپ شخصیت های زمانی

دلفین

دلفین ها خواب سبکی دارند و اغلب مبتلا به بیخوابی تشخیص داده میشوند.

شیر

شیرها صبح زود با انرژی زیاد بیدار میشوند و تا بعد از ظهر کاملا خسته میشوند.

خرس

ساعت درونی خرس ها طلوع و غروب خورشید را دنبال میکند.
آنها به یک خواب کامل 8 ساعته در شب نیاز دارند.

گرگ

گرگ ها به سختی صبح زود از خواب بیدار میشوند و بیشتر عصرها پرانرژی هستند.

6:30 صبح
بیدار شدن و ورزش کردن

5:30 صبح
بیدار شدن و صبحانه خوردن
7 صبح
بیدار شدن و کمی ورزش کردن
7 تا 7:30 صبح
با دو ساعت هشداردهنده از خواب بیدار میشوند
جمع و جور کردن افکار
   7:30 صبح
صبحانه
6 تا 7 صبح
تفکرات کلی برنامه ریزی و مدیتیشن
7:30 صبح
صبحانه
7:30 صبح
خوردن صبحانه
9:30 صبح
قهوه
9 تا 10 صبح
قهوه
9 تا 10 صبح
برنامه ریزی روز
8:30 صبح
ورزش کردن
10:30 صبح- 12 ظهر
بارش فکری و کار بر روی پروژه های خلاق
12 ظهر
ناهار
10 صبح
قهوه
9 صبح
برنامه ریزی روز
12 ظهر
ناهار
1 تا 5 عصر
بارش فکری و مطالعه مجله
10 صبح تا 12 ظهر
کار بر روی پروژه های دشوار ارسال ایمیل های تخصصی
11 تا 1 بعد از ظهر
قهوه- رسیدگی به امور پرمشغله
1 تا 4 عصر
قدم زدن
( اگر احساس خستگی کنند)
5 تا 6 عصر
ورزش
12 ظهر
قدم زدن – ناهار
باز هم قدم زدن
1 بعد از ظهر
قدم زدن
4 تا 6 عصر
کار بر روی فعالیت های فکری و ارسال ایمیل های تخصصی
6 تا 7 عصر
شام
2:30 تا 2:50 بعد از ظهر
چرت زدن یا مدیتیشن
4 تا 6 عصر
شرکت در ملاقات ها و ارائه ی ایده ها به همکاران
6 عصر
مدیتیشن یا یوگا
10 شب
خاموش کردن تمام وسایل الکترونیکی
3 تا 6 عصر
تماس گرفتن یا ایمیل فرستادن
6 تا 7 عصر
ورزش
6:30 عصر تا 8 شب
شام
10:30 شب
خواب
6 تا 7 عصر
ورزش
8 شب
شام
10:30-11:30 شب
دوش اب گرم/حمام
رمان خواندن-خاموش کردن تمام وسایل الکترونیکی
7:30 عصر
شام
11 شب
خاموش کردن تمام وسایل الکترونیکی
مدیتیشن- دوش اب گرم
11:30 شب
خواب
8-10 شب
بارش فکری
12 نیمه شب
خوابیدن
10 شب
خاموش کردن تمام وسایل الکترونیکی
11 شب
خوابیدن

6 نظرات
  1. میرزا می گوید

    با این توضیحات فکر کنم من خرسم :))

    1. حسین نیرینی می گوید

      منتظر تست کرونوتایپمون باشید تا کامل مطمئن شین🤗

  2. رایان می گوید

    کاشکی یه تستی چیزی داشت میفهمیدیم کرونوتایپمون چیه

    1. حسین نیرینی می گوید

      تست کرونوتایپ در راهه. به زودی میرسه

  3. رحمانیان می گوید

    جت لگ اجتماعی و خوب‌اومدی👍 واقعا همینه، اما اکثر افراد اثر گذار تاریخ گرگ های باهوشی بودن 😉

    1. حسین نیرینی می گوید

      👌👌🌹🌹

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.