میزان هوش و خلاقیت افراد و ارتباط آن با خواب

خلاقیت و خواب

0 636

- تبلیغات -

خلاقیت و خواب چه ارتباطی با یکدیگر دارند؟

شاید پیش از این ارتباط بین خلاقیت و خواب انسان ها بیشتر در حد حرف بود، اما پژوهشگران توانسته اند ثابت کنند که ادعای برخی  هنرمندان و دانشمندان مبنی بر اینکه خواب، رویا و حتی بی خوابی به آنها کمک می کند تا شکوفاتر شوند و الهاماتی در خواب به آنها می شود که گاهی بهترین خروجی شان است، چندان بی دلیل نیست. اگر می خواهید بیشتر در مورد ارتباط خلاقیت و خواب بدانید بیایید با هم این مقاله پیژامه را بخوانیم.

دانشمندان با طراحی آزمایشاتی دریافته اند که چگونه می توان میزان هوش فرد را مشخص کرد. انسان های باهوش به طرز قابل توجهی خلاق هستند و توانایی شکل دادن به مفاهیم انتزاعی و حل مسائل پیچیده را دارند. با پیژامه همراه باشید تا با هم دریابیم که آیا واقعا ارتباطی بین بی خوابی و میزان هوش افراد وجود دارد؟ خواب رِم چگونه هوش ما را بیشتر می کند و ما چگونه می توانیم خوابمان را تنظیم کنیم تا در زندگی هوشمندانه تر تصمیم بگیریم؟

آیا ذهن ما در خواب خلاق می‌شود؟

گفته می شود که راه حل های خلاق بیشتر سمت راست مغز را درگیر می کند. بر خلاف سمت چپ مغز که با تفکر منطقی تر و تحلیلی تر همراه است.

در سال 2010 پس از اینکه برخی دانشمندان اروپایی بر روی داوطلبان در طول خواب چند تست یادگیری و فعالیت مغزی انجام دادند، از این فرضیه حمایت کردند که طرف راست مغز بعد از خواب بیشتر” شنیده” می شود. تثبیت حافظه در هنگام خواب قبل از هر تغییر حالتی ناشی از بیدار شدن در صبح صورت می گیرد. این دانشمندان نتیجه گرفتند که بازسازی حافظه مسئول این تقویت مغز در هنگام خواب موج کند یا همان خواب سبک است که در نیمه اول شب اتفاق می افتد. پردازش اطلاعات جدید ممکن است به بیداری خلاق منجر شود و فرد می تواند به جواب سوالاتش و یا ایده هایی جدید دست پیدا کند.

طبق مطالعات افراد انواع هوش متفاوتی دارند و به همین دلیل ممکن است الگوهای خواب مختلفی را نیز تجربه کنند. افرادی که  هوش بصری دارند بیشتر خواب های پریشان می بینند و روزها عملکرد کمتری دارند. در حالی که کسانی که هوش کلامی دارند بیشتر و طولانی تر می خوابند. این افراد دیرتر می خوابند و دوست ندارند زود از خواب بیدار شوند.

ارتباط بی خوابی با هوش چیست؟

- تبلیغات -

برخی از هنرمندان ادعا کرده اند که هنگامی که خیلی خلاق می شوند به شدت بی خوابی به سرشان می زند. این امر می تواند به دلیل بی برنامه شدن به خاطر حجم بالای فعالیت جسمی و مغزی باشد. اما جالب است بدانید که خود بی خوابی نیز می تواند باعث ایجاد نا آرامی عمومی در ذهن شود به همین دلیل فرد باهوش به فکر بالا بردن بهره وری بیشتر می افتد و از خود اثر هنری بیشتری خلق می کند.

اما هنوز مشخص نیست که کدام یک باعث دیگری می شود. در پژوهشی در سال 2013 نشان داده شد که بی خوابی شبانه با تفکر واگرا و رفتار خلاقانه رابطه مستقیم دارد. البته در مطالعه دیگری روی کودکان باهوش و خلاق نشان داده شد که آنها اختلال خواب بیشتری دارند.

با اینکه همبستگی های مثبتی بین بی خوابی و هوش یافت شده است اما هیچ تحقیقی به طور قطعی اثبات نکرده است که افراد بی خواب ذاتاً خلاق تر و باهوش تر هستند. علاوه بر این  کمبود خواب عموماً باعث کاهش چابکی ذهن و عملکردهای مغزی پیچیده تر می شود، بنابراین انتظار می رود کسی که برای مدت طولانی بی خوابی کشیده است خیلی هوشمندانه و خلاقانه رفتار نکند.

تاثیر نهایی بی خوابی بر هوش چیست؟ به نظر می رسد بی خوابی گهگاهی به برخی از افراد کمک می کند تا هنر یا کار جدید و خلاقانه‌ای تولید کند در حالی که بی خوابی برای افراد معمولی مضر است. البته بی خوابی طولانی مدت و کمبود خواب در راز مدت برای هوش و سلامت همه افراد ضرر دارد.

ارتباط هوش با خواب رِم چیست؟

بسیاری از افراد ادعا می کنند که بلافاصله پس از بیدار شدن می توانند کارهای خود را به بهترین نحو انجام دهند. مگر چه چیز خاصی در مورد صبح زود وجود دارد؟ تحقیقات نشان می دهد که نزدیکی به خواب خیلی مهم است، چون اکثر افراد طولانی ترین مرحله خواب رِم  REM را درست قبل از بیدار شدن از خواب در صبح تجربه می کنند.

در حین خواب رِم که با حرکت های سریع چشم همراه است، امواج مغز شما همان فعالیتی که در حالت بیداری انجام می شود را تقلید می کند و چشم های شما در حالی که بسته باقی مانده است به سرعت در کنار یکدیگر حرکت می کند. این همان مرحله ای است که در آن حتمال خواب دیدن بسیار زیاد است.

کدام مرحله خواب به حل مسائل سخت و انتزاعی کمک می کند؟

درست است، خواب رِم. دانشمندان در مطالعه ای که در دانشکده پزشکی هاروارد انجام شد دریافتند که افراد پس از بیدار شدن از خواب  رِم در مقایسه با خواب غیر (انرِم) می توانند تا 30 درصد جدول یا هر معمای دیگری را حل کنند. تحقیقات جدیدتر که در سال 2012 منتشر شده است نیز نشان می دهد که خواب می تواند به حل مسئله های پیچیده کمک قابل توجهی کند.

منبع: دانشگاه کالیفرنیا برکلی مرکز علوم خواب انسان

کدام مرحله خواب ما را باهوش تر می کند؟

علم ثابت کرده است که خواب REM به افراد کمک می کند تا هوش بیشتری پیدا کنند. در دانشگاه کالیفرنیا محققان برای تعیین کمیت افزایش هوش از پروتکلی موسوم به تست ارتباط از راه دور (RAT) استفاده کردند. آنها درست قبل از برگزاری آزمون، داوطلبان  را به سه گروه تقسیم کردند.

به یک گروه اجازه استراحت داده شد اما نباید می خوابیدند، به گروه دیگر اجازه داده شد خواب سبک غیر رِم NREM را تجربه کند اما قبل از اینکه به مرحله رِم برسند بیدارشان می کردند و به گروه دیگر اجازه دادند تا کامل بخوابند و به مرحله رِم برسد. کسانی که در گروه های استراحت و انرِم بودند، طبق شاخص RAT افزایش هوشی از خود نشان ندادند، در حالی خواب رِم باعث شده بود شاخص هوش این گروه بالاتر باشد.

دانشمندان سَن دیِگو همچنین دریافتند که شرکت کنندگان در تست هوش بعد از خواب رِم تا 40 درصد نمره بهتری از نظر هوش کسب کردند. به نظر می رسد خواب رِم بهتر از هر مرحله دیگر خواب ما را خلاق می کند و کاری می کند صبح ها ذهنمان بازتر باشد.

 

پس اگر مسئله ریاضی حل نشده ای دارید یا در کسب و کارتان به دنبال ایده های نابی هستید سعی کنید خواب کامل را تجربه کنید تا بتوانید از مزایای خواب رم به نحو احسنت بهره ببرید.

آیا خواب رِم برای خلاقیت مفید است یا مضر؟

محققان ایتالیایی مدت زمانی که هر مرحله خواب طول می کشد را بررسی کردند. آنها همبستگی مثبت بین خواب عمیق و هر دو هوش کلامی و رفتاری را ثابت کردند، اما دریافتند بین مدت زمان خواب رم و هوش همبستگی منفی وجود دارد. این یافته بر خلاف سایر پژوهش ها نشان دهنده ارتباط مثبت بین خواب رم و میزان هوش طبق مطالعات دانشگاه سن دیگو است.

دانشمندان ایتالیایی حدس می زنند که سطح پایین کورتیزول یا همان هورمون استرس در هنگام خواب اِنرم نقش مهمی بازی می کند تا فرد به حافظه های عمیق خود رجوع کند و بین آنها ارتباطی برقرار کند که در حالت عادی ممکن نیست. در طول خواب رِم  میزان انتقال دهنده های عصبی نوراپی نفرین و استیل کولین  پایین تر از زمانی است که ما بیدار هستیم.

فرضیه در این مورد این است که هر چه سطح این انتقال دهنده های عصبی پایین تر باشد به نوعی به ذهن اجازه می دهد معناها را تداعی کند. نوراپینفرین یا نورآدرنالین ماده‌ای با چند وظیفه ‌است، می‌تواند هورمون باشد و می‌تواند به عنوان پیامرسان عصبی در سیستم سمپاتیک عمل کند.

این حدس و گمان در پژوهش دیگری نیز ثابت شد. دانشمندان علم خواب به افراد کمک کردند تا رابطه بین موضاعات نامرتبط با هم را درک کنند. آنها توانایی افراد برای جفت کردن صحیح مطالب نامرتبط را سنجیدند. وقتی این افراد یک شب کامل و باکیفیت خوابیده بودند و بعد از تمرین یادگیری عمل کردند 93 درصد عملکرد درست تری داشتند در حالی که پیش از این 70 درصد پاسخ درست داده بودند. این نه تنها حاکی از ترکیب اطلاعات مغز در هنگام خواب است بلکه نقش اساسی خواب رِم را نیز نشان می دهد. خواب رم مغز را قادر می کند ارتباطات تصادفی بین موارد غیرمرتبط را بهتر درک کند، توانایی ای که ممکن است در حالت عادی برای ذهن هوشیار دشوار و محدود باشد.

چطور با خواب دیدن باهوش شویم؟

کسانی که خودشان را آدم های باهوشی می پندارند (از باغبانی گرفته تا هنر) بسیار ادعا می کنند که از رویاهای خود برای خلاقیت به خوبی ایده می گیرند.

گفته می شود:

  • ساموئل تیلورکولریج پس از بیدار شدن از خواب ناشی از تریاک، شعر کوبلاخان را سروده است.
  • سالوادور دالی به طور مشهور نقاشی های سورئال را به رویاهایش ربط داده است.
  • پل مک کارتی می گوید ملودی آهنگ “دیروز” اش در خواب به او الهام شده است.
  • مری شلی ادعا کرد که خوابی بیدارکننده الهام بخش فرانکنشتاین است.

بعضی اوقات خواب های ما خیلی خلاقانه است. گاهی بین چیزهای به ظاهر بی ربط ارتباط برقرار می کند و ترکیب های جالب، ترسناک یا حتی مضحکی می سازد. برخی بر این باورند که خواب دیدن روشی است که ذهن ناخودآگاه ما به کمک آن می تواند مشکلات، موضوعات یا سؤالاتی را که در زندگی عادی ما ایجاد شده را  کشف کند و سعی کند ان را حل کند.

هیپنوتیزم چیست؟

هیپنوتیزم شبیه حالت خواب دیدن است. در واقع هیپنوتیزم رویائی است که در حالتی بین خواب و بیداری تجربه می کنیم. هیپنوتیزم به طورمعمول فقط چند دقیقه طول می کشد. هیپنوتیزم تقلیدی از خواب رِم است و روشی است که مغز اطلاعات و افکار را پردازش می کند تنها تفاوت آن این است که در خواب رِم شما واقعا خواب هستید. هر دو موج آلفا و تتا در مغز که به طور معمول در حالت های بیداری یا خواب به طور جداگانه اتفاق می افتند اما در هیپنوتیزم به طور همزمان سراغ فرد می آید و این حس خاص را به او می دهد.

بسیاری از مخترعان مشهور مانند بنیامین فرانکلین ایده های هوشمندانه خود را به هیپنوتیزم و یا جرقه های الهام بخش صبحگاهی که از رویاهایشان نشات می گرفت نسبت داده اند.

آیا به یاد آوردن خواب ارتباطی با هوش افراد دارد؟

خواب دیدن در مرحله رِم منسجم تر و واضح تر از رویا  در هر مرحله دیگری است. خواب هایی که هنگام بیدار شدن یادمان می ماند ممکن است خوراک خوبی برای ذهن مان باشد و برایمان الهام بخش کارهایی خلاقانه شود.

در پژوهشی سوئیسی در مورد نوجوانان نشان داده شد که افرادی که قادر به یادآوری رویاهایشان هستند، انسان های باهوش تری هستند. در این مطالعه همچنین آمده است که کیفیت خواب بهتر با به یاد آوردن خواب ارتباط دو طرفه دارد. یعنی هر چه خواب بهتری داشته باشیم بهتر رویاهایمان یادمان می ماند و برعکس.

در پژوهشی در سال 2016 ثابت شد که بین جدی گرفتن خواب ها و افزایش هوش رابطه مستقیمی وجود دارد. محققان آزمون سنجش تفکر خلاق را به شرکت کنندگان دادند تا بتوانند هوش خود را اندازه گیری کنند سپس آنها را به دو گروه تقسیم کردند. هر روز تقریباً به مدت یک ماه از از یک گروه از داوطلبان سؤالاتی پرسیده می شد تا به آنها کمک کند رویدادی از روز قبل را به خاطر بیاورند. در حالی که از گروه دیگر مورد آزمایش خواستند تا خواب شب قبل را به یاد بیاورند. گروه دوم توانستند با این روش هوش خود را بیشتر تقویت کنند.

چکار کنیم با کمک خواب باهوش تر شویم؟

از نیمه سمت راست مغزتان کمک بگیرید تا بتوانید با خوابیدن هوش خود را تقویت کنید. اجازه دست رویاهایتان به شما کمک کند تا زرنگ تر باشید.

دانشمندان باور دارند که برای تقویت هوش و بالابردن خلاقیت نیاز داریم به مغز خود فرصت دهیم و به قول انگلیسی ها روی آن مساله بخوابیم. برای حل مشکلات دشوار و پس از مدت زیادی کار با تمرکز بالا لازم است قدری آرامش و رهایی ذهن را تجربه کنیم. باید به ذهن اجازه پرواز کردن بدهیم.

این سرگردان ذهنی بسیار مهم است زیرا فکرتان در بسیاری از مسیرها قرار می گیرد. که البته اکثر آنها غیرمولد است اما برخی از آنها می توانند جرقه ای در ذهنتان ایجاد کند. مغز بیدار هنگامی که با مشکل سختی روبرو هستید ممکن است بیش از حد متمرکز شود تا به راه حلی برسد در حالی که به جای مستقیم فکر کردن ذهنتان بیشتر نیاز به مسیری مدور دارید.

اگر قبل از خواب به مساله مهمی که می خواهید حل کنید فکر کنید و به رختخواب بروید، ممکن است ذهن ناخودآگاه شما در خواب فعالانه به حل آن فکر کند. تحقیقی در هاروارد در سال 1993 نشان داد وقتی افراد مورد مطالعه قبل از خواب از خود سؤالی می کردند نیمی از آنها خواب آن را می دیدند و جالب اینکه حدود یک چهارم آنها در خواب به راه حلی برای آن می رسیدند.

رویاهای خود را جدی بگیرید

می توانید کنار تختتان دفترچه ای بگذارید و نیمه شب یا صبح که بیدار شدید خواب های خود را سریع یادداشت کنید. گاهی جدی گرفتن رویاهایتان ممکن است به شما کمک کند الهام بخش پروژه های خلاقانه مختلفی باشید. اپلیکیشن هایی وجود دارد که به کمک آن می توانید خواب های روشن و واضح بیشتری ببینید.

قبل از خواب مطلبی الهام بخش بخوانید

موضوعی که مطالعه می کنید می تواند  داستان یا غیر داستانی باشد. هر چیزی که ذهن شما را فعال کند و اطلاعات جدیدی را به آن القا کند می تواند شما را برای تقویت تفکر خلاقانه مفید باشد تا موقع بیدار شدن ذهنتان بازتر شود. جالب است بدانید مغز شما هنگام خواب اطلاعات را تركیب و تجزیه تحلیل می كند.

چه موقع به مسائل پیچیده فکر کنیم؟

شاید عجیب باشد ولی کارشناسان توصیه می کنند به مسائل و کارهای پیچیده زمانی فکر کنید که از همیشه خسته تر هستید. وقتی که خسته هستید تفکر خلاق راحت تر جریان می یابد زیرا مغز شما مستعد سرگردانی و پریشانی بیشتری است. اگر سحرخیز هستید، عصرها سراغ مسائل پیچیده بروید و اگر شب زنده داری را دوست دارید، صبح ها ذهنتان را درگیر سوالات سخت کنید.

اگر بیش از 15 دقیقه در رختخواب با خود کلنجار رفتید و خوابتان نبرد بلند شوید و اتاق خواب را ترک کنید. قرار است اتاق خواب شما محیطی کاملاً مناسب خواب باشد، پس به اتاق دیگری بروید و کار دیگری انجام دهید مثلا مطلبی بنویسید یا در دفترچه ای شروع به طراحی کنید. این نوع کارها مغز شما را خسته می کند و بدون اینکه خطر نور آبی ساطع شده از تلویزیون یا رایانه وجود داشته باشد باعث می شود زودتر خوابتان ببرد.

اگرچه بهتر است کسری خواب شما روی هم جمع نشود اما اگر احساس می کنید نیاز دارید مسائله مهمی را حل کنید توصیه می شود 30 دقیقه زودتر از حد معمول از خواب بیدار شوید و خودتان را مجبور به قطع چرخه خواب خود کنید. با اینکه ممکن است احساس گیجی داشته باشید ولی در این حالت هوش شما بیشتر و راحتتر جواب مساله تان را می گیرید.

چرت بین روز را امتحان کنید

چون مرحله رِم خواب نقش اصلی در بالارفتن هوش و حل مسائل دشوار را دارد عموما افراد باهوش از چنین دوره ای برای ایده گرفتن و باز شدن ذهن یاد نمی کنند. اما دقت کنید که خواب بین روز می تواند برای بهبود عملکرد ذهنی بسیار مفید باشد. انرژی ذهنی به دست آمده پس از چرت زدن این قدرت را به ذهن می دهد تا ایده های جدید و تازه ای خلق کنید.

ما در حین چرت زدن در طول روز فقط خواب سبک را تجربه می کنیم. اما اگر بین روز زیاد بخوابیم ممکن است خواب رم را هم تجربه کنیم در نتیجه بعد از بیدار شدن بهتر از افرادی که این کار را انجام نمی دهند ذهنمان باز می شود. مطالعه ای در سال 2010 نشان داد كه خواب عمیق كه می تواند در طول چرت های طولانی تر نیز به دست بیاید می تواند به خلق ایده های ناب و حل مسائل سنگین کمک کند.

سعی کنید روزها کمی رویابافی کنید

رویابافی در روز با خواب دیدین در شب فرایند متفاوتی دارد. ذهن تمرکز ندارد و به این طرف و آن طرف می رود و خیلی شبیه به زمانی است که خسته هستیم با این حال ممکن است رویابافی هر موقع از روز رخ دهد. یکی از دلایلی که پیژامه خیلی روی کیفیت خواب تاکید دارد این است که می توانیم در ساعت بیداری هوشیارتر باشیم و تمرکزمان بالا رود. اما رویابافی در روز هم گاهی برایمان مفید است و کمک می کند ایده های خلاقانه ای به ذهنمان خطور کند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.